Որպես ամփոփում

12:40 Yerevan | 8:40 GMT | Wednesday 30 April 2008

Վահան Շիրխանյան

Ի՞նչ է տվել 10 տարվա քոչարյանական կառավարումը Հայաստանին: Ինչո՞վ է Հայաստանը միջազգային կյանքում «անուն» հանել այդ 10 տարիներին.

1. 1998թ. հիմնադիր նախագահին պարտադրված հրաժարականով:

2. 1999թ. Հոկտեմբերի 27-ով, 2004թ. Ապրիլի 12-ով, 2008թ. Մարտի 1-ով:

3. 3 նախագահական, 3 ԱԺ եւ մեկ հանրաքվեի հիմնովին կեղծված ընտրություններով:

4. Բազմաթիվ քաղաքական սպանություններով, հարյուրավոր քաղբանտարկյալներով:

5. Կանանց եւ աղջիկների վաճառքում աշխարհում առաջնային դիրքի հասնելով:

6. Աշխարհի գերաղքատ 6 երկրների ցանկում հայտնվելով:

7. Բնակչության բնական աճի աննախադեպ անկումով ԱՊՀ տարածքում:

8. Երկիրը ամայացնող շարունակական արտագաղթով:

9. Միջազգային կառույցների կողմից օկուպանտ ճանաչվելով:

10. Համաշխարհային ինտեգրացիոն գործընթացներից շարունակաբար դուրս մնալով:

11. ԱՊՀ տարածքում ներմուծման-արտահանման ամենաբացասական ցուցանիշով:

12. Թոքախտի, քաղցկեղի, ՍՊԻԴ-ի, թմրամոլության աճի` աշխարհում առաջընթաց դիրքերով:

13. Կոռուպցիայի եւ մարդու իրավունքների խախտման առաջնային դիրքերով:

14. Ամենահակաժողովրդավարական օրենքների ընդունումով:

15. «Ա1+» եւ «Նոյան տապան» անկախ հեռուստաալիքների փակումով:

16. Ամենագրպանային խորհրդարանով եւ դատական համակարգով:

17. Հարուստների եւ աղքատների ամենասուր բեւեռացումով:

18. Ծառայությունների, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների ամենաբարձր գներով:

19. Գիտական ներուժի ամենամեծ արտահոսքով:

20.Երկրի կարեւորագույն հարստությունները օտարներին հանձնելով:

Միգուցե, Քոչարյանը գրեթե հասել է Ղարաբաղի անկախության ճանաչմանը եւ Ս.Սարգսյանին մնում է միայն ստորագրել պատմական փաստաթու՞ղթը: Ինքս էլ կներեի այս ռեժիմի շատ հանցագործություններ ու կամայականություններ, եթե դա այդպես լիներ: Սակայն, իրականում, ուղիղ հակառակն է: Տասը տարի, Քոչարյանը անընդհատ պարտվել ու զիջել է արյունով ձեռք բերված դիրքերը ադրբեջանցիներին: Կամայականորեն դուրս թողնելով Ղարաբաղին բանակցային գործընթացից եւ Հայաստանը դարձնելով հակամարտության կողմ, զրկել է Հայաստանին քաղաքական, դիվանագիտական ճկունությունից եւ երկիրը դրել կատաստրոֆիկ վիճակի մեջ: ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի վերջին բանաձեւը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության եւ դիվանագիտության անճարակության հայելին է: Ասում են, թե բանաձեւի պահանջները կատարման համար պարտադիր չեն: Միգուցե, քանի որ ռեժիմի համար պարտադիր չեն նաեւ Սահմանադրությունը, օրենքները, միջազգային պարտավորությունները: Իսկ բանաձեւը ասում է. «պահանջում է անմիջապես ու անվերապահորեն..., հաստատում է..., որոշում է..., արգելում է...»: Այս կետերից թեկուզ մեկի կատարումը, հարցականի տակ է դնելու հայոց պետականության գոյությունը: ԱԳՆ պատասխանատու մի աշխատակից բանաձեւի ընդունումը բացատրում էր նրանով, որ ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը, անդամ երկրին թույլ է տալիս օրակարգ մտցնել որոշման նախագիծ եւ պահանջել քվեարկության դնել առանց քննարկման: Հրաշալի է: Իսկ ինչու՞ Հայաստանը գոնե մեկ անգամ չօգտվեց այդ հնարավորությունից: Դժվա՞ր էր գտնել 30-40 համախոհներ: 70-80 երկրներում ներկայացված եւ 10 տարի իշխանության անբաժանելի մաս հանդիսացող Դաշնակցությունը չէ՞ր կարող աջակցել: Միգուցե, Քոչարյանը Ցեղասպանության ճանաչմա՞նն է հասել: Այստեղ էլ հսկայական վնասներով ուղեկցվող տապալում է: Եվ ի՞նչ անկեղծությանբ պետք է պայքարեր այս՝ ամեն մի հայի համար նվիրական նպատակի համար Քոչարյանը, որը 10 տարի անընդհատ իրականացնում էր ցեղասպանություն սեփական երկրում: Պարտադրված արտագաղթը ցեղասպանություն չի՞, իշխանություն բռնազավթելը, այն սեփական գրպանները լցնելուն ծառայեցնելը, մարդուն ընտրելու իրավունքից զրկելը, ազգային հարստությունը քամուն տալը ցեղասպանություն չի՞: Երեւանի կենտրոնում, հայ ժողովրդին, հայոց բանակի միջոցով, պարբերաբար սպանդի ենթարկելը, բանտերը ընդդիմադիրներով լցնելը ցեղասպանություն չի՞: Միջնակարգ դպրոցը տարրական, իսկ բուհը` 8-ամյա դպրոցի մակարդակի հասցնելը, ազգի վերարտադրումը անհնարին դարձնելը ցեղասպանություն չի՞: Պարզապես, այս ռեժիմին ոչ Ղարաբաղն է պետք, ոչ առողջ հասարակությունը, ոչ զարգացող երկիրը, ոչ ել արդարություն պահանջող ժողովուրդ: Նրանց պետք է աթոռը եւ գրպանի կայուն եկամուտը: Եվ գարնանամուտը սպանդի վերածած մարդասպանները կատարում էին նրանց երազանքը` զրկելով իրենց եւ իրենց զավակներին արժանավայել ապրելու հնարավորությունից: Այլապես, ո՞վ կկալանավորեր Սմբատին, Սասունին, Մուշեղին, Հակոբին, Վովային, Հովիկին, Խաչիկին... Թե՞ նրանց թվում է, թե հայ մայրը ամեն օր այսպիսի հերոսներ է ծնում: Ո՞ր մի «խելոքը» հրամայեց գողանալ հացադուլավոր երկրապահներին... Ռեժիմը չի բացառում պատերազմի հավանականությունը, նույնիսկ, ձգտում է դրան: Մնում է հուսալ, որ Տիգրան Թորոսյանը կփոխարինի Մանվելին, Գալուստ Սահակյանը՝ Սմբատին, Արմեն Աշոտյանը՝ Սասունին, Հովիկ Աբրահամյանը՝ Հակոբին, Արթուր Բաղդասարյանը՝ Վովային... Մարտի 1-ին գրվեց պանծալի, հաղթական Հայոց բանակի ամենաամոթալի, ամենախայտառակ էջը:

Այնուամենայնիվ, շարունակելով բռնությունները իրեն մերժող ամբողջ ժողովրդի դեմ` ռեժիմը հետապնդում է կոնկրետ նպատակ: Դա նոր արտագաղթ պարտադրելն է: 500 հազար մարդ բանտերում տեղավորելը անհնար է: Ներարկելով մարդուն անզորության, անելանելիության, անօգնականության զգացում` ռեժիմը վստահ է, որ «ակտիվ անհամաձայնների» մեծ մասը լքելու է Հայաստանը: Եվ դա կլինի ամենակործանարար արտագաղթը Հայաստանի եւ Արցախի համար ու երազելի ելքը՝ ռեժիմի համար: Հայաստանի եւ Արցախի ժողովուրդը, միասնաբար պետք է հասնեն երկրում օրինական իշխանությունների կայացմանը, քանզի դրանում է Արցախի փրկության միակ ճանապարհը: Դրանում է Հայաստանը երկիր դարձնելու, արտագաղթը կանխելու եւ հայությանը ետ բերելու միակ ելքը: Միայն օրինական ընտրված, ողջ հայության վստահությունը վայելող նախագահի խոսքը արժեք կունենա աշխարհի ուժեղների մոտ: Այլապես, շարունակելու ենք քարշ գալ համաշխարհային քաղաքական, տնտեսական գործընթացների լուսանցքում եւ կողքով անցնող ամեն մեկը քացի է տալու, ծաղրելու՝ ինչպես եղել է 10 տարի:

Ընդդիմադիրներից շատերը համոզված էին, որ Ս.Սարգսյանը, գահակալման հաջորդ օրն իսկ, համաներում կհայտարարի` ազատ արձակելով բոլորին, անխտիր: Կվերանայի «օրենք» կոչված, քոչարյանական հրամանագիրը եւ հասարակությանը ավելի մեծ ազատություններ կտա եւ էլի մի քանի քայլեր կանի, որոնք կթուլացնեն ընդդիմության դիրքերը եւ կստեղծեն, գոնե, նվազագույն վստահության դաշտ ներսում եւ դրսում: Սակայն առ այսօր կատարվում է ուղիղ հակառակը: Իսկ էն, ինչ քիչ թե շատ մարդկային կերպ ունի` չնչին ու թատերական քայլեր են: Դրանց մեջ չկա երկիրը ճգնաժամից դուրս բերելու ձգտում: Չկա երկրում համակարգային ճգնաժամի առկայության գիտակցումը: Չկա ազգային անվտանգության իրական սպառնալիքների գիտակցումը: Ռեժիմը շարունակում է գործել հակահայ, հակահայաստանյան, ինքնապարտադրված սխալների դաշտում: Ս.Սարգսյանի կատարած ամեն մի քայլը ժողովրդին ավելի է տրամադրում իր դեմ, համախմբում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի շուրջը եւ ապացուցում, որ օրինական իշխանության ստեղծումը այսօր, հիմա, առավել արդիական ու անհետաձգելի է: Այո, Քոչարյանը ամեն ինչ արեց, որպեսզի իրենից հետո թողնի թունավորված, թշնամացած, սողացող, քծնող հասարակություն եւ հանցածին միջավայր: Բայց, Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի շնորհիվ, հայ ժողովուրդը վերակենդանացավ: Ազատությունը, իրավունքը, արժանապատվությունը այսօր, հայ մարդու համար միայն գեղեցիկ բառեր չեն: Դրանք լցվել են բովանդակությամբ եւ ամեն մի բանտարկյալ ու կիսաբանտարկյալ (Հայաստանում այլ կարգավիճակ պարզապես չկա) պատրաստ են պայքարելու մինչեւ վերջ:

Վստահ եմ, որ ռեժիմի երազած արտագաղթը չի լինելու: Ազգային-ազատագրական Շարժումը ոչ միայն չի մարել, այլեւ կոփվել ու հասունացել է բռնությունների տակ: Հայաստանում վերականգնվելու է սահմանադրական կարգը եւ օրինականությունը՝ ի հեճուկս Սահմանադրական դատարանի, ռեժիմի, օտարերկրյա երկերսանի «բարեկամների»: Ժողովուրդը այլեւս չի վախենում դիմակավոր հանցագործներից, պագոնավոր կամակատարներից: Քոչարյանական արյունոտ, հայասպան, ոգեսպան տասնամյակն ավարտվում է: «21-րդ դարը մերն է լինելու», - ասում էր Սպարապետը: Այո, 21-րդ դարը լինելու է ազատ, հզոր, հարուստ Հայաստանի եւ միասնական հայության դարը:

շաբաթ, 4 հուլիս 2009

Որպես ամփոփում

12:40 Yerevan | 8:40 GMT | Wednesday 30 April 2008

Վահան Շիրխանյան

Որոնում

Արխիվ

Վերլուծական

Հնարավորությունների բացված դուռն ու քանդված մենաշնորհը

Քաղաքական

Լեգիտիմությունն է գտնում տիրոջը

Աշխարհ

Մերձավոր Արեւելքը` շարժման մեջ