2004թ. Հոկտեմբերի 27. մահաբեր ու սպառնալից հարցականների 5 տարի

19:16 Yerevan | 15:16 GMT | Sunday 17 February 2008

Ստեփան Սաֆարյան

ԱԺ պատգամավոր

1999թ. հոկտեմբերի 27-ին ժամը 17.30-ի մատույցներում 5 զինված ահաբեկիչներ անարգել ներխուժեցին ԱԺ-ի շենք, սպանեցին ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանին եւ երկու փոխնախագահներին՝ Ռուբեն Միրոյանին եւ Յուրի Բախշյանին, ՀՀ վարչապետ Վազգեն Սարգսյանին, կառավարության անդամ Լեոնարդ Պետրոսյանին, ԱԺ պատգամավորներ Արմենակ Արմենակյանին եւ Հենրիկ Աբրահամյանին: Ահաբեկչությանը հաջորդած ժամերին Հայաստանում տեղի ունեցածի մասին հանրությունը այս կամ այն չափով ծանոթ է: Իսկ ի՞նչ էր կատարվում Հայաստան-աշխարհ կտրվածքով:

Դեպքից բառացիորեն ժամեր անց՝ ԱՄՆ պետդեպարտամենտի մամուլի խոսնակ Ջեյմս Ռուբինի տված բրիֆինգը լույս է սփռում որոշ հանգամանքների վրա: Նա իր խոսքում մասնավորապես նշում է. «Մենք տեղեկություն չունենք այս գրոհի դրդապատճառների մասին: Որքան մենք հասկանում ենք, նախագահ Քոչարյանը չի եղել խորհրդարանում, երբ այդ հարձակումը տեղի է ունեցել: Նա վտանգի տակ չէ, եւ ինչպես հաղորդում են, միջադեպի վայրում, գործողությունների թատերաբեմում է՝ համակարգելով այս ճգնաժամը հաղթահարելուն ուղղված Հայաստանի ջանքերը»: «Երեւանում մեր դեսպան Մայքլ Լեմոնը պարբերական կապի մեջ է եղել Հայաստանի ղեկավարության հետ միջադեպը սկսվելուն հաջորդած ժամերին»: Ապա քիչ անց նշում է. «Մեր դեսպանը ակներեւաբար մի շարք հարցեր է ուղղել արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնատար անձանց: Առկա է շատ հակասական տեղեկատվություն: Մենք տեղեկություն չունենք հանցագործների ինքնության մասին»:

Այդպես էլ մութ է մնացել, թե Հայաստանի արտգործնախարարության պաշտոնատարները այդ ժամերին ինչ հակասական տեղեկություններ են տվել ԱՄՆ դեսպանին

Ապա Ջեյմս Ռուբինը տեղեկացնում է. «Այս պահին մենք պատճառ չունենք հավատալու, վստահելու, որ սա կապված է Լեռնային Ղարաբաղի վեճի կամ այն քննարկման հետ, որ պետքարտուղարի տեղակալ Թելբոթը ունեցել է»՝ ի պատասխան այն հարցին, թե «Որեւէ պատճառ կա՞ հավատալու, որ հրազենային կրակոցները ինչ-որ կապ ունեին Լեռնային Ղարաբաղի վեճի հետ»:

1999թ. հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչությունից առաջ եւ հետո քաղաքական իրավիճակների տարբերությանը բազում անդրադարձեր են եղել, առաջադրվել ահաբեկչության կազմակերպման բազմաթիվ վարկածներ: Սակայն ժամանակի ընթացքում, հոկտեմբերի 27-ի գործի նախաքննական մարմնի, իսկ հետագայում դատարանի ոչ բազմակողմանի նախաքննության եւ դատաքննության արդյունքում հանցագործության իրական կազմակերպիչների ու մոտիվի խնդիրը մնաց անպատասխան: Ժամանակը նաեւ կրճատեց այդ վարկածների մեծ մասը: Իսկ ահաբեկչության քաղաքական բնույթն ու քաղաքական ակնառու հետեւանքները հիմք դարձան բազմաթիվ քաղաքական գործիչների, վերլուծաբանների համար պնդելու, որ հոկտեմբերի 27-ն ունեցել է հանգուցալուծիչ նշանակություն այդ ժամանակ ընթացող ներքաղաքական պայքարի համար՝ ի նկատի ունենալով ահաբեկչությունից հետո քաղաքական դաշտի, պետական իշխանության մարմիններում քաղաքական ներկայացվածության վերաձեւումը: Այսինքն` պնդվում է, որ ահաբեկչության պատճառ է եղել 1998թ. նախագահական եւ 1999թ. խորհրդարանական ընտրություններով ձեւավորված պետական իշխանության տարբեր թեւերի միջեւ սկիզբ առած քաղաքական պայքարը քաղաքական իշխանության համար` Կարեն Դեմիրճյան-Վազգեն Սարգսյան տանդեմի, Ռ.Քոչարյանի, Սերժ Սարգսյանի ու Սամվել Բաբայանի ունեցած տարաձայնությունները բազմաթիվ ոլորտներում վարվող քաղաքականության հարցերի շուրջ: Այդ թվում՝ արտաքին եւ ներքին քաղաքականության, քաղաքական որոշումներ ընդունելու իրավունքի, իշխանությունը տնօրինելու, նախկին իշխանությունների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի, ռազմավարական նշանակություն ունեցող օբյեկտների սեփականաշնորհման, մոնոպոլիաների ու կոռուպցիայի դեմ պայքարի, ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման եւ այլ հարցերում:

Թե ինչպիսին է Ռոբերտ Քոչարյանի, Սերժ Սարգսյանի ու նրանց սատարող քաղաքական ուժերի վերաբերմունքը այս վարկածի նկատմամբ` բոլորին է հայտնի: Նրանք մինչ օրս հերքում են մինչեւ հոկտեմբերի 27-ը իրենց, Վազգեն Սարգսյանի եւ Կարեն Դեմիրճյանի միջեւ լուրջ տարաձայնությունների գոյության փաստը: Այսինքն` հերքվում է, որ հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչությունը ներիշխանական պայքարի արգասիքն ու հանգուցալուծումն է: Այդ հիմնավորումների անուղղակի կամ ուղղակի բանաձեւումը հետեւյալն է. գոյություն չունեցած կոնֆլիկտի լուծումը ահաբեկչության միջոցով անմիտ վարկած է, հետեւաբար այդպիսի մոտիվ գոյություն չի ունեցել: Իհարկե, որքան էլ որ նրանց կողմից թաքցվի կոնֆլիկտների երբեմնի գոյությունը, դրանք երբեմն-երբեմն դրսեւորվել են, եւ սա առանձին ուսումնասիրության նյութ է:

Բայց եթե անգամ մի պահ ընդունենք, որ Ռոբերտ Քոչարյանի, Վազգեն Սարգսյան-Կարեն Դեմիրճյան տանդեմի, Սերժ Սարգսյանի եւ Սամվել Բաբայանի միջեւ դիրքորոշումների ու մոտեցումների կոնֆլիկտ չի եղել ոչ արտաքին, ոչ ներքին քաղաքականության եւ ոչ էլ ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման հարցերում, ապա մի խնդրի շուրջ այդ շրջանում զարգացող գործընթացները սպառնում էին ներքին քաղաքական կյանքի համար վճռորոշ դառնալ եւ խիստ որոշակի ուղղվածություն ստանալ: Դա ղարաբաղյան խնդիրն էր, որի շուրջ մինչեւ հոկտեմբերի 27-ը ընթացած բանակցային գործընթացը, չնայած դրան առնչվող սակավ տեղեկատվությանը, պարզվում է, մոտենում էր խիստ որոշակի հանգրվանի՝ վերջնական լուծման: Իսկ դա 1999թ. աշնանը կամ ամենաուշը՝ 2000թ. գարնանը Հայաստանում անխուսափելիորեն բերելու էր արտահերթ իշխանափոխության, որքան էլ որ հիշատակվող շրջանում դրա համար անհրաժեշտ իրական նախադրյալները, մթնոլորտն ու ուրվականը տեսանելի չէին հասարակության եւ քաղաքական ուժերի համար: Իշխանափոխության արդյունքում «Միասնություն» դաշինքի ղեկավարներից մեկնումեկը շուտափույթ դառնալու էր հանրապետության նախագահ:

Իսկ թե ի՞նչ է տեղի ունեցել այդ ոլորտում մինչեւ հոկտեմբերի 27-ը` հայտնի է բոլորին` բացի որոշ ուշագրավ մանրամասներ:

Ի՞նչ էր սաղմնավորվել բանակցային գործընթացում մինչեւ հոկտեմբերի 27-ը տեղի ունեցած 13 հանդիպումների արդյունքում:

1999թ. հոկտեմբերի 27-ի մի խիստ էական հաղորդագրությունից, որն այդ օրերին աննկատ էր մնացել Հայաստանում ահաբեկչությանն առնչվող ինֆորմացիոն հեղեղի պատճառով, պարզվում է, որ 13 հանդիպումների ժամանակ համաձայնեցվել է խնդրի ինչ-որ մի լուծում: Ինֆորմացիայի սակավության պատճառով դժվար է ասել, թե այն ինչ տեսք եւ բովանդակություն է ունեցել. եղե՞լ է փաստաթղթային տեքստի ձեւով, թե՞ ոչ: Այդ կարեւոր հաղորդագրությունը տրվեց ոչ Հայաստանում՝ ԱՄՆ պետական քարտուղարության մամուլի խոսնակ Ջեյմս Ռուբինի կողմից, հոկտեմբերի 27-ի կեսօրվա բրիֆինգի ընթացքում: Բրիֆինգի համապատասխան հատվածը մեջբերում եմ բառացի եւ ամբողջությամբ, երբ Ջեյմս Ռուբինը միանգամայն սեփական նախաձեռնությամբ, այլ ոչ ի պատասխան որեւէ հարցի, հայտնեց հետեւյալը. «Նաեւ ձեր ինֆորմացիայի համար. պետքարտուղարի տեղակալ Թելբոթը Երեւանից մեկնել է ճիշտ այդ իրադարձության տեղի ունենալուց մոտավորապես մեկ ժամ առաջ: Որպես Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության հաստատման ու Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի լուծման (տեքստում` resolution) ընթացքի եւ հնարավորության գնահատմանն ուղղված այցի բաղկացուցիչ մաս, նա հանդիպել է նախագահի, վարչապետի եւ արտաքին գործերի նախարարի հետ: Նա մի քանի ժամանոց հանդիպում է ունեցել նախագահի նստավայրում՝ վարչապետի եւ արտաքին գործերի նախարարի ներկայությամբ: Նրա պատվիրակությունը դա համարել է որպես շատ կառուցողական հանդիպում, իսկ մինչ այդ նրանք արդեն իսկ եղել են Բաքվում՝ հանդիպելու ադրբեջանցիների հետ: Այժմ նրանք Անկարայում են: Պետքարտուղարի տեղակալ Թելբոթը զեկուցել է պետքարտուղար Օլբրայթին ինչպես հանդիպման, այնպես էլ այն ամենի մասին, ինչ գիտե Երեւանի իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնք ծավալվեցին այս առավոտյան»:

Ինչպես նկատում ենք տեքստից, պետքարտուղարի տեղակալ Ս.Թելբոթի առաքելությունն է եղել գնահատել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության հաստատման հնարավորությունը՝ Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ինչ-որ մի լուծման կապակցությամբ: Ակնհայտ է դառնում, որ Ս.Թելբոթը Բաքու, ապա Երեւան էր եկել գնահատելու մինչ այդ տեղի ունեցած երկկողմ հանդիպումներում Ալիեւի եւ Քոչարյանի մշակած փոխզիջումային ինչ-որ լուծում կյանքի կոչելու նրանց պատրաստակամությունը կամ օգտագործված տերմինով՝ պոտենցիալը, խաղաղություն հաստատելուն նրանց հակվածությունը, ճշտելու այդ լուծման նկատմամբ նրանց վերջնական դիրքորոշումը, երբ նրանք պետք է «այո» կամ «ոչ» ասեին դրան: Սակայն այստեղ տարօրինակն այն է, որ Թելբոթի հետ տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Ռ.Քոչարյանի վերաբերմունքը գնահատվում է ոչ թե ՀՀ Սահմանադրության համաձայն երկրի երկրորդ պաշտոնյան համարվող եւ բացի այդ՝ ամենամեծ հանրային աջակցությունը վայելող ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանի, այլ երրորդ պաշտոնյան հանդիսացող Վազգեն Սարգսյանի ներկայությամբ: Ինչպես մեջբերված տեքստից նկատեցինք, հանդիպումն էլ եղել է ոչ թե Վազգեն Սարգսյանի եւ Վարդան Օսկանյանի հետ, այլ Ռ.Քոչարյանի հետ՝ նրանց ներկայությամբ: Ջեյմս Ռուբինը հանդիպման մասին երկրոդ անգամ խոսելիս հատուկ հստակեցնում է դա: Թե ինչու՞ էր Վազգեն Սարգսյանը հրավիրվել հանդիպմանը կամ ո՞վ էր հրավիրել կամ ո՞վ էր պնդել, որ նրա ներկայությունը էական է` պարզ չէ: Ակնհայտ է մի բան, նրա մասնակցությամբ հոկտեմբերի 27-ին քննարկվել է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ինչ-որ լուծում:

Զավեշտալին այն է, որ 1999թ. հոկտեմբերի 27-ի օրվա դրությամբ այդ լուծումը գոյություն ունենալով հանդերձ, հստակ պարզ չէ` այն մերժվե՞լ է, թե՞ ոչ, ո՞ր կողմն է այն մերժել եւ որ կողմը ընդունել: Այս հարցադրումն արվում է այն պարզ պատճառով, որ մինչեւ այժմ գոյություն ունեցած բոլոր տարբերակների կամ սկզբունքների դեպքում հայտնի է, թե ով եւ երբ է դրանք մերժել: Սույն լուծման առնչությամբ միայն ակնհայտ է, որ հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչությունը խոչընդոտել է այն վերջնական պահի վրա հասնելուն, երբ կողմերը հարկադրված կլինեին պաշտոնապես պատասխան հնչեցնել դա ստորագրելու մասին: Կրկնում եմ` ստորագրելու, քանի որ, ինչպես քիչ առաջ հանգամանալից ներկայացվեց, այն կազմվել էր բացառապես Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների ջանքերով, նրանց հանդիպումների արդյունքում եւ համանախագահների կողմից միայն համակարգվել էր: Հետեւաբար դրան ծանոթանալու, հավանություն տալու մասին խոսք անգամ լինել չի կարող:

Սա միակ տեղեկատվությունը չէ, որ վկայում է հոկտեմբերի 27-ի օրը ղարաբաղյան խնդրի լուծման գոյություն ունենալու մասին: Հիշենք, որ Ստամբուլում ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի օրերին համանախագահները ափսոսանք հայտնեցին ահաբեկչության տեղի ունենալու կապակցությամբ, քանի որ, ըստ նրանց, խնդրի լուծումը մոտ էր: Սույն հայտարարությունից հետո վարչապետ Արամ Սարգսյանը հրապարակավ հարց տվեց. այդ ի՞նչ տարբերակ էր որ պատրաստ էր ստորագրության, ե՞րբ էր պատրաստվել եւ ի՞նչ էր բովանդակում: Այդ շրջանում էր, որ սկիզբ առան ղարաբաղյան խնդրի մշակված լուծման մեջ Մեղրին իբրեւ փոխզիջում ներառված լինելու մասին խոսակցությունները: Բոլոր վկայությունները չբերեմ, այլ միայն որոշները. օրինակ, ՀՅԴ 55-րդ շրջաբերականում ձեւակերպվածը, վարչապետ Արամ Զավենի Սարգսյանի բաձրաձայնումն այն մասին, որ Մեղրիի տարբերակ եղել է, «ՆՏՎ» հեռուստատեսությանը Ստեփան Դեմիրճյանի հայտնածը, որ սպանությունից օրեր առաջ իր հայրը՝ Կարեն Դեմիրճյանը, պատմել է Մեղրին սակարկության առարկա դարձած լինելու մասին: Ամենապերճախոսն ու ամենապաշտոնականը, անշուշտ, Վարդան Օսկանյանի հնչեցրածն էր «Ա1+»-ի «Հետգրություն» հաղորդման ընթացքում, երբ նա, կարծում եմ, ոչ թյուրիմացաբար, այլ միտումնավոր, առանց տարածքի աշխարհագրական անվանումն օգտագործելու, այն բանաձեւեց «Ադրբեջանը Նախիջեւանին կապող միջանցք»: Իհարկե անհեթեթ է կարծել, թե խոսքը Գորիսի, Ղափանի, Սիսիանի կամ Վայոց ձորի տարածքի մասին էր: Իսկ Օսկանյանի միտումնավոր սայթաքման նպատակը հասարակությանը գրգռելն ու հասարակական-քաղաքական դիմադրություն ստեղծնելն էր ի օգնություն իրենց՝ կարգավորման տարբերակին հավանություն տալուց կամ դրա տակ ստորագրելուց խուսափելու համար:

Բանակցային գործընթացում Մեղրի հարցի գոյության մասին հետագայում հայտնեց նաեւ ՀՀ առաջին արտաքին գործոց նախարար Րաֆֆի Հովհաննիսյանը «Հայկական ժամանակ» թերթի 2002թ. ապրիլի 11-ի համարում իր տված հարցազրույցում: Նա մասնավորապես հայտնեց. «Իհարկե, մամուլում նաեւ հերքվել է, որ ընդհանրապես բանակցությունների օրակարգում նման հարց եղել է, չնայած ես վստահաբար գիտեմ, որ նման հարց օրակարգում եղել է, եւ մեր արտգործնախարարն իր արտասահմանյան ելույթներում ժամանակին փաստել է նման հարցի գոյությունը»:

Բանակցային տորգում Մեղրիի խնդրի ներառված-չներառված լինելու հարցի կապակցությամբ սկզբնական շրջանում իշխանությունները խուսափում էին պատասխանել, ապա սկսեցին նշել, որ այն, այո, ժամանակին օրակարգում եղել է, բայց դուրս է եկել օրակարգից: Բավականին դիպուկ էին այսօրինակ պատասխանի կապակցությամբ Աշոտ Մանուչարյանի հարցադրումները. եթե Հայաստանի կողմից Մեղրին տալը մերժվել է, ե՞րբ է մերժվել եւ ու՞մ կողմից: Այստեղ մեկ այլ հարցադրում է հրապարակ գալիս: Եթե հոկտեմբերի 27-ին կամ դրանից հետո այն մերժվել է, եթե այն այլեւս անցյալ էր, ինչու հոկտեմբերի 27-ին գոյություն ունեցած լուծումը եւս չգաղտնազերծվեց 2001թ. փետրվարին՝ փաթեթային, փուլային եւ «Ընդհանուր պետություն» տարբերակների հետ միասին: Մնում է կռահել, որ հարցը օրակարգից դուրս չէր եկել, եւ պաշտոնական պնդումներն այդ մասին ոչ ավել-ոչ պակաս սուտ էին: Հատկապես, երբ այդ առիթով Վ.Օսկանյանի հայտնի «վրիպումը» էլ ավելի ուշ տեղի ունեցավ: Եվ վերջապես` կրկին վերադառնանք Ջեյմս Ռուբինի այն հայտնածին, որ Թելբոթի ուղեկցած պատվիրակության գնահատմամբ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ եւ Վարդան Օսկանյանի ու Վազգեն Սարգսյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցած հանդիպումը եղել է կառուցողական:

Նկարագրված դրվագի հետ մեկտեղ պետք է հիշատակել խորհրդավորության շղարշով պատված 1999թ. հոկտեմբերի 23-ի Անվտանգության խորհրդի նիստը: Հենց այդ նիստում էլ քննարկվել է Մեղրիի հարցը, եւ ինչպես դրան մասնակցած Վազգեն Սարգսյանն ու Կարեն Դեմիրճյանն էին իրենց հարազատներին՝ համապատասխանաբար եղբորը եւ որդուն պատմել, Վազգեն Սարգսյանը կտրուկ եւ բարձրաձայն դեմ է արտահայտվել Մեղրին իբրեւ փոխզիջում տալուն: Իսկ ինչպես նրանց վարորդներն էին պատմել, այդ օրը նախագահի նստավայրից դուրս գալիս անթաքույց է եղել Վազգեն Սարգսյանի ու Կարեն Դեմիրճյանի զայրույթն ու մտահոգությունը:

Այստեղ մի պահ աբստրահվենք, որ նույն օրը տեղի է ունեցել ահաբեկչություն, եւ ինչպես ամենասկզբում նշեցի, համարենք, որ արտաքին քաղաքականության, ներքին քաղաքականության, ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման, կոռուպցիայի դեմ պայքարի, մոնոպոլիաների վերացման, նախկին իշխանությունների նկատմամբ քաղաքական վերաբերմունքի, ռազմավարական նշանակության օբյեկտների սեփականաշնորհման ու այլ հարցերում իշխանական թեւերի, մասնավորապես` Վ.Սարգսյան-Կ.Դեմիրճյան դաշինքի ու մյուսների միջեւ հակասություններ չեն եղել:

Ինչպես գիտեք, իշխանափոխության տանող զարգացումը, որը անխուսափելի էր դարձել 1999թ. աշնանը Հայաստանում, տեղի չունեցավ: Քաղաքական գործընթացի այդպիսի ուղղվածությունը կանխեց հոկտեմբերի 27-ը: Հոկտեմբերի 27-ը դարձավ իրական դարձած իշխանափոխության կանխարգելիչը: Իսկ իշխանությունից աստիճանաբար սկսեցին դուրս հայտնվել նրանք, ովքեր ժողովրդից ստացել էին նրանում լինելու իրավունքը: Եվ ճիշտ հակառակը: Այն ուժերը, որոնք պետք է 1999թ. խորհրդարանական ընտրություններից հետո համակերպվեին իրենց սահմանափակված կամ իսպառ բացակայող լիազորությունների հետ, ոչ միայն շարունակեցին մնալ իշխանական կառույցներում, այլ ընդլայնեցին իրենց ներկայությունը: Նրանց ընդդիմախոսները դա որակում են իշխանության բռնազավթում: Կրկին հարց է ծագում. արդյո՞ք Ռ.Քոչարյանին թե առաջ, թե հիմա էլ սատարող նույն այդ ուժերի համար գործընթացների այսպիսի ընթացքը հնարավոր կլիներ, երբ 1999թ.-ից հանրային քննարկման դրվեր ղարաբաղյան խնդրի վերը հիշատակված լուծումը...

Ահաբեկչության արդյունքում ամբողջությամբ գլխատվեց «Միասնություն» դաշինքը: Այս առումով բազում փաստերից միայն ցանկանում եմ հիշեցնել ահաբեկչական խմբավորման անդամներից Նաիրի Հունանյանի կրտսեր եղբոր՝ Կարեն Հունանյանի՝ 2001թ. աշնանը դատարանում բորբոքված վիճակում տված այն ցուցմունքը, որ ահաբեկչության թիրախը եղել է «Միասնություն» դաշինքը: Կրկնում եմ՝ դատարանում, ոչ նախաքննության ընթացքում: Թե ինչի մասին էր դա վկայում` թերեւս պետք է պարզեր դատարանը եւ հոկտեմբերի 27-ի գործից անջատված մասի նախաքննությունը: Իսկ այս եւ այլ հարցերով լռությունը շարունակվում է: Թերեւս՝ դեռեւս լռելու ժամանակներն են: Այս մասին ասելիք ունեցողները շատ շուտ են ասել:

հինգշաբթի, 20 դեկտեմբեր 2008

2004թ. Հոկտեմբերի 27. մահաբեր ու սպառնալից հարցականների 5 տարի

19:16 Yerevan | 15:16 GMT | Sunday 17 February 2008

Ստեփան Սաֆարյան

ԱԺ պատգամավոր

Որոնում

Արխիվ

Վերլուծական

Որտեղի՞ց են ծանոթ նրանց դեմքերը

Քաղաքական

Վարչապետը սպառնալիք է ստեղծել լրագրողի համար

Աշխարհ

Գլոբալիզացիան շարունակվում է