Թեկնածուները համ քարոզում են, համ էլ արշավում

17:00 Yerevan | 13:00 GMT | Tuesday 5 February 2008

Հեղինե Մանուկյան

Նախընտրական քարոզչությանը օրենքով հատկացված 28 օրից 15-ն արդեն սպառվել է, ու թեեւ առջեւում եւս 13 օր կա, բայցեւայնպես թեկնածուներից ոմանք էլ արդեն սպառել են իրենց, հետեւապես սպառվել են նաեւ ընտրազանգվածին համոզելու նրանց ռեսուրսները:

Քարոզարշավի անցած երկու շաբաթների ընթացքում ամենաշատ հնչած «հրամանը» եղավ եւ առաջիկա մի քանի օրերին եւս կլինի «Առաջ, Հայաստան»-ը, ամենահաճախ կիրառված սպառնալիք-խոստումը` «Հաղթելու ենք»-ը: Տասնօրյակը նշանավորվեց նաեւ մի շարք դիպվածներով. Թալինում` Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախընտրական հանդիպման ժամանակ արձանագրվեց քարոզարշավի առաջին «պայթյունը»` նախապես պլանավորված սադրանքի տեսքով, ծեծվեց այդ սադրանքի հեղինակ Սարգիս Կարապետյանը, դրան էլ հաջորդեց սադրանքին զոհ գնացած` Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախընտրական շտաբի չորս անդամների ձերբակալությունը: Նախընտրական պայքարի առաջին փուլի ընթացքում ամենաշատ «կրակոցներն» ընդունած «թիրախը» դարձյալ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ու նրա թիմը դարձան: Նախ` Տեր-Պետրոսյանի վրա հեռացող նախագահի իր «փամփշտակալը» դատարկեց Քոչարյանը, որի առիթը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումից հետո միայն 10 հազարանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալու մասին Տեր-Պետրոսյանի առաջ քաշած գաղափարն էր: Անցած երկու շաբաթները նշանավորվեցին նաեւ փոխադրամիջոցների հետ կապված «ինցիդենտներով», որոնք առնչվեցին էլի Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի թիմակիցներին. Արամ Զավենի Սարգսյանի եւ Արարատ Զուրաբյանի ավտոմեքենաները տարվեցին տուգանային հրապարակ: Իսկ անցած տասնօրյակի եւ Քոչարյանի պաշտոնավարման ողջ ընթացքում արձանագրված ամենացնցող ավտոճանապարհային «պատահարը» նորից առնչվեց Տեր-Պետրոսյանի անվան հետ, երբ վերջինիս ավտոերթի շարասյունը հանդգնեց, այսպես ասած, «կտրել» Քոչարյանին փոխադրող նախագահական ավտոշարասյան «դեմը»` հոգեբանական մեծ դիսկոմֆորտ պատճառելով վերջինիս: Վահան Հովհաննիսյանի քարոզարշավի ժամանակ էլ «թալինատիպ» մի պատահար գրանցվեց. Ծովակ գյուղում` Հովհաննիսյանի հետ հանդիպման ժամանակ մի վարորդ որոշեց հարամել նրա հավաքը` միացրել է իր ավտոմեքենայի ազդանշաններն ու փորձել մեքենայով անցնել մարդկանց միջով: Գյուղացիներն, իհարկե, փորձել են վնասազերծել` ծեծելով սադրիչին: Սակայն փաստի առթիվ առայժմ ոչ ոք չի ձերբակալվել: Վերջին տասնօրյակի քարոզչական անցքերի շարքում ուշագրավ էր նաեւ Գուրգեն Արսենյանի եւ նրա ղեկավարած ՄԱԿ-ի 9-ամսյա նիրհից արթնանալը: Արթնանալուն պես Արսենյանը համագումար հրավիրեց եւ մի շշմեցուցիչ հայտարարություն արեց, թե ՄԱԿ-ը առաջիկա ընտրություններում սատարում է ոչ թե Սերժին, այլ նրա նախընտրական ծրագիրը: Մինչդեռ որեւէ ծրագիր իրականացնելու համար պետք է որ այդ ծրագիրը ներկայացրած թեկնածուն ընտրություններում առնվազն հաղթի: Նշենք, որ դեռեւս ԱԺ ընտրություններից հետո տված իր ասուլիսում Արսենյանը հայտարարեց, որ նախագահական ընտրություններում «կհաղթի այն թեկնածուն, ում կսատարի ՄԱԿ-ը»: Այդ դեպքում ծրագիրը եւ ոչ թե թեկնածուին սատարելու մասին ՄԱԿ-ի որոշումը, հնարավոր է «թուղթուգրի» ազդեցություն ունենա Սերժի ընտրվելու շանսերի վրա: «Դհոլի» թեման նույնպես ակտուալ էր անցած երկու շաբաթների ընթացքում, որն առավելապես դրսեւորվեց Գեղամյան-Արամ Զ.Սարգսյան փոխադաձ «կոմպլիմենտներով»: Բացի այդ, ինքնախոստովանական ինքնատիպ ելույթով հանդես եկավ անձամբ Արտաշես Գեղամյանը` առաջարկելով. «Եթե ես դհոլ եմ, ուրեմն դհոլի մի երեսի կաշվին Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի լուսանկարը կդնեմ, մյուս երեսին էլ` Արամ Սարգսյանի, ինչքան ուզում են` թող խփեն»: Մինչ «խփողները» կանսան Գեղամյանի առաջարկին ու կշտապեն հագուրդ տալ իրենց մոտ ի հայտ եկած «խփելու» ցանկությանը, վերլուծենք քարոզարշավի` վերջին տասնօրյակի լեզուն ու ոճը, ինչպես նաեւ թեկնածուների կողմից կիրառվող քարոզչական հնարքները: Միանշանակ է, որ գրեթե բոլոր նախագահացուները փորձում են ինքնահաստատվել` քննադատելով Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին: Մինչդեռ քարոզչական նպատակներով` գործող իշխանություններին քննադատելու որոշ թեկնածուների կողմից կիրառվող տակտիկան մի նպատակ ունի. այս կերպ ցրել «իշխանությունների մարդը» լինելու մասին կասկածները: «Դրական ընդդիմություն» «բրենդի» վարկը բարձր պահելու նպատակով «նախկիններին» ու «ներկաներին» մերժելու հնարքն է կիրառում Վահան Հովհաննիսյանը: Վերջինս այս ողջ ընթացքում մի գլուխ քարոզում է, թե «այսօրվա բոլոր արատները արմատավորված են 90-ական թվականների ռեժիմի ժամանակահատվածում: Դա չի արդարացնում այն հանգամանքը, որ այս ամենն այսօր էլ կա, բայց դե նախկինները չի, որ պիտի գան ու դա փոխեն: Ոչ, մենք խաչ ենք քաշում երեկվա օրվա վրա, մենք էսօրվանից դժգոհ ենք եւ գնում ենք առաջ` դեպի վաղվա օրը»: Նախկիններին «հիշելու» սկզբունքի վրա է իր քարոզչությունը կառուցում նաեւ «այլընտրանքային թեկնածու» Տիգրան Կարապետյանը: «Երկուստեք խաղից» շահելու հույսեր փայփայող այս թեկնածուն խիստ զգուշավոր բառապաշար է կիրառում «ներկաների» մասին արտահայտվելիս, մինչդեռ վերջինիս հեռուստատեսային քարոզչական հոլովակը կազմված է «նախկինների» հետ ասոցացվող «ցուրտ ու մութ» տարիները հիշեցնող կադրերից: Մանավանդ` կատարում է Սերժի պատվերը, ով որոշել է իր ուզած բաները ասել սրա-նրա բերանով. հո նրանք զուր չե՞ն առաջադրվել: Իսկ քիչ անց կադրում հայտնվում է «լույսի ապավեն», «Ներսես Շնորհալի» շքանշանակիր Տիգրան Կարապետիչն ու հորդորում` «Հիշիր անցյալը, ընտրիր ապագան»: Ապագա ասելով, ինչպես կռահեցիք, իրեն նկատի ունի: Բայց դե կայարանցի Տիկոյի (Սաշիկի) անցյալը եւս շատերի հիշողությունից չի ջնջվել: Սերժ Սարգսյանի քարոզի «մեխը» դարձյալ «փոխադարձ վստահության եւ հարգանքի մթնոլորտ» ձեւավորելու ցանկությունն է: Ինչու՞ է Ս.Սարգսյանն անընդհատ կրկնում այդ մասին, չէ՞ որ սոցիոլոգիական գրեթե բոլոր հարցումների արդյունքներով ինքը հասարակական վստահության մեծ տոկոս ունի: Պատճառը գուցե այն է, որ ՀՀԿ նախագահացուն քարոզարշավի ընթացքում ստիպված է լինում անընդհատ բախվել իր նկատմամբ հասարակական վստահության ահռելի դեֆիցիտի փաստին` նայելով դասերից ու աշխատանքից կտրված ու ստիպողաբար իր հետ հանդիպումների բերված մարդկանց աչքերին: Բայցեւայնպես, նա վստահեցնում է, որ թույլ չի տա Հայաստանում «մարդու իրավունքների եւ ժողովրդավարության հետընթաց», հանդես է գալիս ազատ խոսքի պաշտպանության դիրքերից, թե «իր մտքերն ազատ ու անկաշկանդ արտահայտող մարդը մեր հասարակության մեջ պետք է լինի հարգելի», կրկնում է «ես ուզում եմ, որ...» շարադասությամբ նախադասություններ եւ անընդհատ թմբկահարում է, որ ինքը շատ լավ տեղեկացված է, 20 տարի գտնվել է «ժողովրդին հուզող հարցերի կիզակետում»: Դրա համար էլ թախանձագին տոնով ժողովրդից ձայն է խնդրում` երաշխավորելով, որ իր ընտրվելուց հետո Հայաստանն «ավելի լավն» է դարձնելու: Արտաշես Գեղամյանի տոնը քանի գնում, այնքան լալահառաչ է դառնում, իսկ նախընտրած հնարքը առաջվա պես նույնն է` պառակտիչ տեխնոլոգիաներ կիրառելով մասնատել Լ.Տեր-Պետրոսյանին սատարող ուժերի ճամբարը, որն առայժմ դրսեւորվում է առաջին նախագահի եւ նրա թիմակից Ստեփան Դեմիրճյանի միջեւ սեպ խրելու փորձով: Իսկ սեպն այս դեպքում Գեղամյանի մոտ անցած շաբաթ հանկարծակի առաջացած թասիբի զգացումն էր Հայաստանի խորհրդային տարիների նկատմամբ, «այն արարման տարիների, որի ղեկավարն է եղել Կարեն Դեմիրճյանը, տարիներ, որոնց ընթացքում Հայաստանի Հանրապետությունը արձանագրել է աննախադեպ աճ», իսկ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ահա իր հրապարակային ելույթներում «ջուրն է գցում» այդ տարիները: Արթուր Բաղդասարյանը, բացի քաղաքական ներկա կուրսից դոշ թափ տալը, «Հայաստան, բաց արա քո աչքերը, տես, թե ինչ է կատարվում» կոչն անելը, որոշեց նաեւ Երեւանում միտինգ հրավիրել ու «բաց աչքերով» ճշտել հասարակական վստահության իր տոկոսը: Այս էլ չորրորդ անգամ նախագահ դառնալու իր բախտը փորձող Վազգեն Մանուկյանն անցած շաբաթ «Եվրապոլիսի» եթերում այսպիսի հռետորական հարց տվեց ու ինքն էլ պատասխանեց. «Առաջին փուլում հնարավո՞ր է, որ ընդդիմությունը հաղթի: Ոչ, սա ես միարժեք կարող եմ ասել: Առաջին փուլում երբեք այսքան թույն ընդդիմության մեջ չի եղել, քան այս ժամանակ»: Ապա նաեւ հավելեց, որ մարդիկ պետք է կարողանան այս անգամ «իրենց ճաշակով» քվեարկել իրենց ընդդիմադիր թեկնածուին: «Եվ եթե ընտրությունները վերահսկվում են, ես համոզված եմ, որ կլինի երկրորդ փուլ, այսինքն` այս թեկնածուների մեջ մեկն առաջին տեղ կգրավի: Ով կգրավի` դեռ մի կողմ թողնենք: Նա երկրորդ փուլում կպայքարի Սերժ Սարգսյանի հետ, եւ այդ պայքարի ժամանակ արդեն ընդդիմությունը շատ ավելի միասնական կլինի, քան առաջին փուլում»: Հարկավ:

շաբաթ, 4 հուլիս 2009

Թեկնածուները համ քարոզում են, համ էլ արշավում

17:00 Yerevan | 13:00 GMT | Tuesday 5 February 2008

Հեղինե Մանուկյան

Որոնում

Արխիվ

Վերլուծական

Հնարավորությունների բացված դուռն ու քանդված մենաշնորհը

Քաղաքական

Լեգիտիմությունն է գտնում տիրոջը

Աշխարհ

Մերձավոր Արեւելքը` շարժման մեջ